تقویم برداشت زعفران فقط یک جدول تاریخی نیست؛ نقشه تصمیم‌گیری مزرعه از تابستان تا پایان پاییز است. کشاورزی که زمان خواب پیاز، اولین آبیاری و پنجره گل‌دهی را دقیق ثبت می‌کند، معمولاً عملکرد یکنواخت‌تری در سه سال اول می‌بیند. در بسیاری از مناطق، تفاوت سود یا زیان دقیقاً از همین روزهای محدود برداشت شروع می‌شود.>

در عمل، بیشترین فشار کاری در دو بازه اتفاق می‌افتد: آماده‌سازی زمین و برداشت فشرده صبحگاهی. اگر برنامه نیروی انسانی از قبل نوشته نشده باشد، گل‌ها دیر چیده می‌شوند و کیفیت کلاله افت می‌کند. برای همین، تقویم باید علاوه بر تاریخ‌ها، مسئول هر کار، زمان شروع، ابزار لازم و شاخص کنترل کیفیت را هم مشخص کند.

تقویم حرفه‌ای باید محلی باشد، نه کپی از منطقه دیگر. اختلاف ارتفاع، باد غالب، جنس خاک و دیر یا زود سرد شدن شب‌ها، تاریخ واقعی برداشت را جابه‌جا می‌کند. کشاورز موفق داده سه فصل اخیر خودش را مرجع قرار می‌دهد و هر سال تقویم را اصلاح می‌کند.

تابستان: طراحی فصل قبل از شروع

از مزرعه تا ظرف

زنجیره برداشت دستی در خراسان

چیدن

جداسازی

خشک‌کردن

درجه‌بندی

هر مرحله بر درجه و عطر نهایی اثر می‌گذارد

بهترین زمان مصرف

صبح در برابر عصر

صبح عصر

صبح: انرژی · عصر: آرامش

با آب گرم یا شیر بر اساس هدف خود همراه کنید

در تیر و مرداد، مزرعه ظاهراً آرام است اما تصمیم‌های اصلی همین‌جا گرفته می‌شود. بررسی سلامت پیاز، آماده‌سازی مسیر آب، کالیبراسیون ادوات و قرارداد نیروی برداشت باید پیش از شهریور بسته شود. اگر این مرحله عقب بیفتد، فصل برداشت با بحران مدیریت زمان شروع خواهد شد.

برای مزرعه‌هایی که فروش مستقیم دارند، برنامه بسته‌بندی و موجودی هم باید همزمان با برنامه فنی نوشته شود. هدف این است که بین سرعت برداشت و ظرفیت خشک‌کنی شکاف ایجاد نشود.

بازبینی پیازها و حذف موارد آسیب‌دیده
تعمیر سامانه آبیاری و مسیرهای دسترسی
تعیین شیفت‌های برداشت پیش از شروع گل‌دهی
ثبت فرم کنترل کیفیت روزانه

اوایل پاییز: راه‌اندازی پنجره گل‌دهی

با خنک شدن هوا، زمان اولین آبیاری تعیین‌کننده است. آبیاری خیلی زود، گل‌دهی را ناهمگن می‌کند و آبیاری خیلی دیر، پنجره برداشت را کوتاه و پرتنش می‌سازد. در مزرعه حرفه‌ای، اولین آبیاری بر اساس دمای خاک و پیش‌بینی ده‌روزه انجام می‌شود نه صرفاً تقویم کاغذی.

اندازه‌گیری رطوبت و دمای خاک
اجرای آبیاری اول با حجم کنترل‌شده
ثبت تغییرات روزانه جوانه‌ها
اعلام آماده‌باش تیم برداشت ۷۲ ساعت قبل از اوج گل

اوج برداشت: مدیریت ساعت‌های طلایی

برداشت باید پیش از باز شدن کامل گل انجام شود تا کلاله آسیب نبیند. بهترین بازه در بسیاری از مناطق از سپیده تا پیش از گرم شدن آفتاب است. هر یک ساعت تاخیر، کیفیت حسی را پایین می‌آورد و سرعت جداسازی را سخت‌تر می‌کند.

مدیر مزرعه باید هم‌زمان سه شاخص را ببیند: حجم گل ورودی، سرعت جداسازی کلاله و ظرفیت خشک‌کردن. اگر یکی از این سه مورد متعادل نباشد، گلوگاه ایجاد می‌شود.

پس‌برداشت: بستن فصل و ساختن فصل بعد

بعد از پایان گل‌دهی، داده‌های فصل باید تحلیل شوند: چند روز برداشت داشتید، میانگین گل در روز چقدر بود، چند درصد افت کیفی رخ داد و چه زمانی تیم به بیشترین فشار رسید. این گزارش پایه تقویم سال بعد است و ارزش آن کمتر از خود برداشت نیست.

سوالات متداول

تقویم برداشت برای همه استان‌ها یکسان است؟

خیر، باید با داده اقلیمی همان منطقه تنظیم شود.

مهم‌ترین روز تقویم کدام است؟

روز اولین آبیاری پاییزه، چون پنجره گل‌دهی را تنظیم می‌کند.

چرا تحلیل پس‌برداشت لازم است؟

چون خطاهای پنهان فصل را آشکار می‌کند و سود سال بعد را بالا می‌برد.